قازاقستان ۇكىمەتى بىلتىر پاندەميا باستالعان 1 ناۋرىز بەن بيىلعى 30 ءساۋىر ارالىعىندا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان 1773 ادامدى «باسقا دياگنوزدان قايتىس بولدى» دەپ كوۆيدتىڭ رەسمي ەسەبىنە قوسپاعان. كوكتەم تۋعالى قازاقستاندا 137 مىڭنان (كۆي+ 133 مىڭ، كۆي- 4,2 مىڭ) اسا سىرقات، 1751 ءولىم جاعدايى (كۆي+ 1476, كۆي- 275)  تىركەلىپ ۇلگەردى. ەلدە اۋىرعانداردىڭ جالپى سانى 400 مىڭنان استى.

QT رەداكتسياسىنىڭ سۇراعىنا دەنمين تاراپىنان بەرىلگەن رەسمي مالىمەتكە قاراعاندا، ءساۋىر ايىندا 154 ادام كوروناۆيرۋستىڭ جاناما اسەرىنەن قايتىس بولعان.

(!) مينيسترلىك ولاردىڭ ءولىمىن «باسقا دەرتتەردەن بولدى، كوروناۆيرۋس تىكەلەي اسەر ەتپەيدى» دەپ سانايدى. جاۋاپتى ماماندار بۇل جايلى سيرەك ءسوز ەتەدى، ونىڭ وزىندە جۋرناليستەردىڭ سۇراۋىمەن. اقپارات اۆتوماتتاندىرىلماعان. 18 ماۋسىم 54 جاعداي، 2 شىلدە 101, 23 شىلدە 319, 4 قىركۇيەك 556, 11 قىركۇيەك 576, 15 قازان 672, 9 قاراشا 709, 15 جەلتوقسان 764, 26 جەلتوقسان 816 جاعداي، 20 قاڭتار 938, 3 اقپان 1061 بولىپ، 17 ناۋرىز 1450, 29 ناۋرىز 1619, 6 مامىر 1773-كە دەيىن ارتقانى حابارلاندى.

مينيسترلىكتىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى بويىنشا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ جاناما اسەرىنەن...   ونىڭ ىشىندە وڭىرلەر بولىنىسىندە: قوستاناي وبلىسىندا – 265, سولتۇستىك قازاقستاندا – 255, پاۆلودار وبلىسىندا – 240, شىعىس قازاقستاندا – 165, اقمولا وبلىسىندا – 159, الماتى وبلىسىندا – 129, جامبىل وبلىسىندا – 108 جاعداي. ال ەڭ تومەنگى كورسەتكىش شىمكەنتتە 13 جانە ماڭعىستاۋ وڭىرىندە 7 كەيس تىركەلگەن.

كەيىنگى ەكى ايدان اسا ۋاقىت قىزىل ايماقتان شىعا الماي وتىرعان الماتى قالاسىندا ساۋىردە ىلەسپە دياگنوزدان كوز جۇمعاندار كۇرت ءوستى. وتكەن ايدا بىردەن 41 جاعداي ورىن الىپ، جالپى جيىنى 87-گە جەتتى. مۇنداي ءوسىم قالادا عانا ەمەس الماتى وبلىسىندا دا بايقالدى. باتالوۆ باسقاراتىن ايماقتا وسى ايدا 36 ادام كوروناۆيرۋس جۇقسا دا، جاناما اسەردەن قايتىس بولدى.

ونىڭ اراسىندا قارتتار، ونداعان بالا، ءتىپتى جاڭا بوسانعان انا دا بار. بىلتىر قاراشا ايىندا 107, جەلتوقساندا 122 جانە بيىل قاڭتاردا 123, اقپاندا 389, ناۋرىزدا 169 ءولىم تىركەلگەن.

وسى ساناتتا ومىردەن وتكەندەردىڭ دەرەگى كوروناۆيرۋستىڭ مەملەكەتتىك دەرەكقورىنا ەنگىزىلمەيدى. ساراپشىلار مەن ماماندار بۇعان قارسى. مۇنى «ستاتيستيكانى مەيىلىنشە جاقسارتۋدىڭ امالى» دەپ ەسەپتەيدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، كوروناۆيرۋستىڭ جاناما اسەرىنەن قايتقانداردىڭ جارتىسىنان استامىنىڭ سەبەبى قان اينالىمى مەن تىنىس الۋ جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى بولعاندىقتان، وعان ينفەكتسيا دەرت قوزدىرۋشى فاكتور رەتىندە ولىمگە اكەپ سوقتىرادى. سوڭعى دەرەك بويىنشا،  اۋرۋلار توبى جىكتەلىمىن ۆەدومستۆو بىلاي تاراتادى:

  • قاناينالىم جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى – كەمىندە 639 (39,5%)
  • تىنىس الۋ جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى – كەمىندە 644 (39,8%)
  • ەندوكريندىك جۇيەنىڭ اۋرۋلارى – كەمىندە 112 (6,9%)
  • نەسەپ-جىنىس جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى – كەمىندە 53 (3,3%)
  • جاڭا وسكىندەر – كەمىندە 51 (3,2%)
  • باسقا جاعدايلار – كەمىندە 274 (6,4%)
بىلتىر 13 ناۋرىزدان بەرى COVID-19 ينفەكتسياسىن جۇقتىرعاندار قاتارى 346,5 مىڭعا، 1 تامىزدان بىلايعى كوروناۆيرۋس پنەۆمونياسى 53,5 مىڭعا جەتتى. ددسۇ دەرەكقورى مەن ۇلتتىق ستاتيستيكادا قازاقستاندا اۋىرعاندار سانى 400 مىڭنان استى. دەگەنمەن ۇكىمەت كوروناۆيرۋس پەن ونىڭ پنەۆمونياسىن ەكى بولەك ەسەپتەيدى.

پاندەميا باستالعالى جالپى ۆيرۋس جۇققانداردىڭ 6,5 مىڭى (كۆي+ / U07.1 – 3948, كۆي- / U07.2 – 837, ىلەسپە اۋرۋلاردان – 1773) قايتىس بولعان. الايدا قازاقستان بيلىگى بويىنان كوروناۆيرۋس تابىلسا دا، باسقا اۋرۋلاردىڭ سەبەبىنەن قايتىس بولدى دەلىنگەن 1773 ادامدى جالپى ستاتيستيكاعا ەنگىزبەيدى.

2020 جىلى «ماۋسىم-شىلدە قىرعىنىندا» 42 مىڭ ادام، ال 2019 جىلى ءدال وسى ارالىقتا 22 مىڭ، 2018 جىلدىڭ جازعى ەكى ايىندا 21 مىڭ ادام ومىردەن قايتقان. دەمەك بىلتىر كىسى ءولىمى الدىڭعى جىلدان كەمىندە 20%-عا ارتتى. 163 613 ادامنىڭ ءولىمى قازاقستاندى جاڭا عاسىردا ەڭ جوعارعى كورسەتكىشپەن ورنى تولماس قاسىرەتكە ۇشىراتتى.

ددسۇ قايتىس بولعان ادامنان كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى انىقتالسا، اعزادان تىس سىرتقى فاكتوردان، ياعني وقىس اپاتتان كوز جۇمعانداردان باسقاسىن Covid ءولىمى ستاتيستيكاسىنا قوسۋعا كەڭەس بەرگەن. دەگەنمەن قازاقستان ۇكىمەتى رايىنان قايتپادى. ءالى كۇنگە دەيىن پاراللەل ەسەپ جۇرگىزىلەدى: جاناما اسەردەن قايتىس بولعاندار سانى نە مەملەكەتتىك، نە حالىقارالىق ستاتيستيكاعا ەنبەيدى.

قازاقستان ۆيرۋس تارالۋى بويىنشا الەمدە Worldometers دەرەكقورى، دجونس حوپكينس ۋنيۆەرسيتەتى جانە ددسۇ تىزىمىندەگى 221 ەل مەن ايماقتىڭ اراسىندا 47-ورىندا تۇر.

بيلىك اتالعان ساناتتاعى پاتسيەنتتەن پتر تەستى ارقىلى كوروناۆيرۋس انىقتالعانىنا قاراماستان، «باسقا اۋرۋلاردىڭ سەبەبىنەن قايتىس بولعانىن» العا تارتىپ ورتاق ەسەپكە ەنگىزبەيدى. مينيستر ورىنباسارى اجار عينياتقىزى بىلتىر كۇزدە ستاتيستيكاداعى نەگىزگى كەمشىلىكتەر تۋرالى رەداكتسيا تىلشىسىمەن 45 مينۋت سۇحباتتاسىپ، ءار ايدىڭ 10-ى وتكەن ايداعى ىلەسپە دياگنوزدان قايتىس بولعانداردىڭ سانىن تۇراقتى تۇردە رەسمي رەسۋرستاردا جاريالاۋعا ۋادە ەتكەن ەدى. بىراق ۆيتسە-مينيستر سوزىندە تۇرمادى. ۆەدومستۆو بۇل ينديكاتورعا تيەسىلى دەرەكتى تۇراقتى تۇردە ەمەس، تىلشىلەردىڭ سۇراۋىمەن عانا جاريالايدى.

"The Qazaq Times"